De zachte kracht van zorgtechnologie

Technologie in de zorg roept soms beelden op van kilte of onpersoonlijkheid. Maar wat als technologie juist helpt om de zorg menselijker en persoonlijker te maken? Door nauwe samenwerking met zorgprofessionals en door technologie te laten aansluiten bij het dagritme van de bewoner, laten Inge en Merle zien dat innovatie de eigen regie versterkt.

Binnen BrabantZorg zijn er vier verpleeghuizen van de toekomst. Op deze vier ‘pilot’ locaties worden verschillende zorgtechnologieën getest voordat ze uitgerold worden naar andere locaties. Sint Jan in Uden is één van deze locaties. Op deze locatie spreken Inge van Uden (teammanager) en Merle Bekkers (consulent zorgtechnologie) gepassioneerd over hun ervaringen met zorgtechnologie. Hun belangrijkste les? Technologie werkt pas écht als je start met denken vanuit de bewoner.

Van roosterritme naar bewonersritme: het succes van de Momo BedSense

Een sprekend voorbeeld van succesvolle technologische innovatie op Sint Jan is de grootschalige introductie van de Momo BedSense. Vóór de introductie werkten zorgprofessionals onbewust vanuit de structuur van hun eigen roosters. "Met de allerbeste intenties", legt Inge van Uden uit, "maar we bepaalden wel voor de bewoner wanneer deze wakker moest worden. De aanname was dat iedereen om 07.00 uur 's ochtends wakker wilde worden. De praktijk bleek, na monitoring met de BedSense, heel anders: meer dan de helft van de bewoners slaapt rustig door tot half negen.”

We zetten zorgtechnologie in om te luisteren naar het natuurlijke ritme van de bewoner. Daardoor krijgt de bewoner de regie over de eigen dag terug. De bewoner bepaalt zelf het moment van ontwaken en opstaan. De BedSense signaleert wanneer een bewoner daadwerkelijk wakker is of hulp nodig heeft, waardoor zorgprofessionals pas de kamer op hoeven te lopen als het echt nodig is. Dit voorkomt onnodige onrust en frustratie bij de bewoner. Daarnaast kan het helpen om de zorgvraag beter over de dag te spreiden, wat mogelijk bijdraagt aan het verminderen van de piekdruk in de ochtenduren. "Het welbevinden en de eigen regie van de bewoner staan hierbij op één”, vertelt Inge. “Al het andere is mooie bijvangst."

Door het inzetten van de Momo BedSense krijgt de bewoner meer eigen regie.

De Momo BedSense in de nacht

“Ook in de nacht biedt de BedSense voordelen voor bewoners én voor zorgprofessionals. “De nacht is voor veel bewoners een kwetsbaar moment waarin de behoefte aan geborgenheid groot is. In plaats van te sturen op vaste controlerondes, kijkt de technologie in stilte mee. De BedSense signaleert wanneer een bewoner rustig slaapt, onrustig is of daadwerkelijk hulp nodig heeft. De nachtdienst hoeft de kamer pas te betreden als er echt een zorgvraag is. Dit geeft de medewerker rust en beschermt de bewoner tegen onnodige verstoringen, waardoor de privacy van de bewoner in de nachten zal stijgen”, vertelt Merle.

Samen pionieren

Inge: “Momenteel zitten we in de testfase van een nieuw product; de Syren Shower. Een innovatief hulpmiddel waarmee bedlegerige bewoners comfortabel op bed gedoucht kunnen worden. Voor een traditionele douchebeurt zijn doorgaans een douchebrancard en twee zorgprofessionals nodig. De Syren Shower wordt door één medewerker bediend. Dit biedt veel comfort aan bewoners in bijvoorbeeld hun laatste levensfase, maar het is ook minder belastend voor de zorgprofessional.

Weerstand als waardevolle informatie

Innovatie gaat hand in hand met verandering en verandering stuit onvermijdelijk op weerstand. Zeker in een sector waar medewerkers soms al tientallen jaren met hart en ziel op een bepaalde manier werken. Toch ziet Merle weerstand niet als een blokkade, maar juist als iets positiefs.

"Zorgtechnologie wordt door medewerkers helaas snel gezien als iets wat er 'weer bij' komt", legt Merle uit. "Ze zijn soms veranderingsmoe. Juist daar valt of staat het goede gesprek met elkaar. Alleen door dat gesprek écht te voeren en soms een demonstratie of succesverhaal van een andere collega, gaan medewerkers de werkelijke meerwaarde van de technologie zien. Het is niet zomaar iets extra's, maar het levert ook echt iets op."

“Door het goede gesprek te voeren kijken we waar de échte angst of knelpunten zitten. Vaak blijkt dat medewerkers bang zijn dat technologie de warme zorg en de gezellige contactmomenten overneemt. Door te laten zien dat technologie bijvoorbeeld belastende taken overneemt, zoals administratie of onnodige controlerondes in de nacht, krijgt de zorgprofessional juist weer meer tijd voor dat betekenisvolle praatje.”

"Hier begint het goede gesprek", vertelt Inge. "We gaan met elkaar in gesprek over goede zorg, wat is daarvoor nodig en wat maakt een fijne dag voor een bewoner.”

De uitdaging van de thuiszorg en mantelzorg

Hoewel de stappen binnen de muren van een woonzorgcentrum groot zijn, ligt er in de thuiszorg nog een flinke uitdaging. Hulpmiddelen zoals de Compaan (voor beeldbellen en structuur) en de Medido (voor medicatieveiligheid) helpen bij het langer zelfredzaam zijn van thuiswonende ouderen. Maar de complexiteit zit hem vaak in wet- en regelgeving, vergoedingen van zorgverzekeraars en het betrekken van de mantelzorger.

“We proberen mantelzorgers actief te gidsen door het woud van technologische mogelijkheden. Mantelzorgers houden vaak veel ballen tegelijk hoog. Er zijn veel producten die je al in de thuissituatie zelf al kan aanschaffen. Handige hulpmiddelen en zorgtechnologieën hoeven niet meer altijd heel kostbaar te zijn”, vertelt Merle.

“In Oss en Den Bosch hebben we in samenwerking met BrabantWonen en Koning Willem l College ook twee T-Huizen ingericht. Dit zijn huizen waar inwoners verschillende hulpmiddelen en technologieën kunnen ervaren die kunnen helpen bij het zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen. We hebben op Noorderkroon, Het Zonnelied, AAtrium, Catharinahof en Sint Jan ook een ‘innovative experience’ georganiseerd. Hier hebben we voor een aantal weken achter elkaar een ruimte ingericht waarbij we medewerkers, vrijwilligers en het netwerk van de bewoner laten zien welke hulpmiddelen en technologieën er allemaal zijn als je op een locatie van BrabantZorg woont.

Trots op de voorhoede

“Hoewel er nog een cultuuromslag nodig is in hoe we als maatschappij naar de zorg kijken, mogen we trots zijn op de handige hulpmiddelen en technologieën die we al inzetten bij bewoners en cliënten. De sleutel tot dit succes blijft simpel maar doeltreffend: neem medewerkers, bewoners en familie vanaf dag één mee in de mogelijkheden die zorgtechnologie biedt. Maar blijf ook het goede gesprek voeren en wees vooral blij wat de technologie oplevert voor het welbevinden van de mens.”